• पानी भन्दा कुरा पनियाँलो हुन्छ-राजनीति

    केही दिन अगाडि लखनपुरवासी एक मित्रसंग बाटोमा भेट भयो । एकअर्काको हालखबर सोधा–सोध भएपछि प्रसंग स्थानी चुनावको माहोल बारे जोडिन पुग्यो । उनले भन्यो–हाम्रो गाउँमा सिंगो एमाले पार्टी समर्थन गर्ने छन । भोट पनि सुर्य चिहनमा लाउँदै आएका छन । पंक्तिकारको आपती किन ? उनले भने, –यसपटक पुल लाइदिएर । उनले लगत्तै भने,–थोर बहुत भौति...

  • गर्मीमा कालाजारः यस्ता छन् लक्षण र बच्ने उपाय

    गर्मी बढेसँगै कीटजन्य रोगको संक्रमण फैलिने सम्भावना पनि उत्तिकै बढ्छ। लामखुट्टे, भुसुना जस्ता परजीवीको टोकाइबाट हुने संक्रमणले गर्मीको मौसममा धेरै सताउने गर्छ। त्यसमध्ये एक हो कालाजार। लिस्मेनिया नामक परजीवीको संक्रमणबाट हुने ज्यानै जान सक्ने रोग हो 'कालाजार'। यो रोग सेन्ड फ्लाई भनिने भुसुनाको टोकाइबाट सर्छ। लिस्मेनिय...

  • एक खेलाडिको भोट

    आज सम्म कुनै पनि पार्टीलाई भोट नखसालेको युवा खेलाडी चन्द्रबहादुर राई (३४) चुलाचुली गाउँपालिका-४ इलाम निबासी हुन् । स्थानीय तहको चुनाव नजिदैं गर्दा गाउँमा युवाहरूको चहलपहल जताततै देखिन थालेपछि, उनी भन्छन् 'भोट लिने केही नदिने नेताहरूको नियत रहेकोले पार्टी मन पर्दैन ।' शक्ति र सामर्थ्यको आश्वासनमा युवाहरूलाई पेट्रोल र प...

  • आदिवाशी, जनजाती र थारु लगायतको कहाँ छ आवाज र पहिचान ?

    महिनौ भयो शायद अब बर्षौ भयो पनि भन्न मिल्छ होला, नेपालको दैनिक जस्तो सुनिने र देखिने संचार माध्यमहरु सुनेको र देखेको अनि हरेक राजनैतिक घटना क्रमहरु नियालिरहेको । दिनहु जस्तो दौनिक अखवारहरुमा राष्ट्रवादको बारेमा लामो लामो लेखहरु प्रकाशित हुन्छन् । कतै जमिन र भुगोलको विवाद सुनिन्छ । कतै हिमाल, पहाड र तराई सँगै राख्नु पर...

  • ‘आठ सय जिल्ला’ को बाटोमा गणतन्त्र नेपाल

    ७५ जिल्ला खारेज गरौं, स्थानीय तहलाई 'जिल्ला' भनौं गोपाल किराती दुनियाँ जानकार छ कि गणतन्त्र नेपालमा स्थानीय तह पुनःसंरचनाको वैज्ञानिक विचार सर्वप्रथम हामीले निर्माण गरेका हौं । जनतालाई अधिकार सम्पन्न बनाउने र जनसमुदायको माझमा गणतन्त्र संस्थागत गर्ने उद्देश्यमा केन्दि्रत प्रस्तुत विचार ८ सय जिल्लाको नयाँ नेपालको रुपमा ...

  • आदिवासी जनजाति आन्दोलन किन ?

    आन्दोलन भन्यो कि यतिबेला नेपाली जनमानसमा नकारात्मकताको सञ्चय हुन्छ । यस्तो परिस्थितिमा पनि नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले २०७३ फागुन १९ देखि २०७४ वैशाख ९ गतेसम्मको पहिलो चरणको आन्दोलन घोषणा गरेको छ । मोटरसाइकल र्याली, सिटी जुलस, धर्ना, ब्यानर र प्लेकार्डसहित मानव साङ्लो, प्रादेशिक सभाहरू, व्यवस्थापिका–सांसदहरू, राजनीति...

  • ‘महाकाली सन्धिमा गुप्त खेलका डिजाइनर केपी ओली थिए’

    एमाले यसरी फुट्यो, अनि यसरी जोडियो राधाकृष्ण मैनाली महाकाली सन्धिको विरोधमा जाँदा अन्ततः पार्टी फुट्छ भनेर मैले धेरैपटक साथीहरूसँग कहेँ । राष्ट्रवाद र राष्ट्रघातजस्तो गम्भीर विषय उठिसकेपछि पार्टी एक ढिक्का भइरहन गाह्रो पर्नु स्वाभाविकै हो । नेपालगञ्जमा हुन गइरहेको छैटौं महाधिवेशनको मिति नजिकिँदै थियो । मैले माधवकु...

  • ओली हर्कत र विखण्डनको खतरा

    नागरिक सर्वोच्चतासहितको लोकतन्त्र, लोकतन्त्रसहितको गणतन्त्र र नेपाली विकासमा विभेद् अन्त्य गर्दै जातीय, क्षेत्रीय र साँस्कृतिक विरासतमा आधारित संघीयताका लागि मुलुकले १० वर्षअघि नयाँ रोडम्यापमा आन्दोलित बनिरहँदाको सम्झना भइरहेको छ यतिबेला । हो, त्यहि बेला राजतन्त्रको विकल्प खोज्नु र गणतन्त्रको माग गर्नु भनेको गाडागोरु ...

  • खिवेक्वा महापर्वको महत्व

    विषय प्रवेश किरातहरु प्रकृतिपूजक हुन। त्यसैले हरेक धार्मिक अनुष्ठानहरुमा जल, थल, वायु, आकाश र अग्नीसहित देवी देउराली, खोलानाला र कुलदेवताहरुको सेवा भक्ति गर्ने गर्दछन्। पृथ्वीमा रहेका सबै प्राणी जगत, सजीव निर्जीव सबै वस्तु आफूभन्दा जेठो भएकोले उनीहरुको आदर सम्मान भाव प्रकट गर्ने गर्छन्। यसै शिलशिलामा छरपोक गर्न अघि जग...

  • ‘फर्जी नागरिकता बाँड्ने वामदेव, भारतबाट पैसा लिने केपी’

    राष्ट्रियताको बहसलाई सार्थक बनाउन राष्ट्रिय एकताको बहस गरौं नेपालमा यतिबेला राष्ट्रियताको बहस चरम उत्कर्षमा पुगेको छ । आम साधारणभन्दा साधारण मानिसदेखि देशकै उच्च बौद्धिक व्यक्तित्वसमेत यो बहसमा सक्रियातापूर्वक सहभागी भएका छन् । खासगरी भारतीय शासक वर्गले अप्रत्याशित रुपमा देशमा थोपरेको नाकाबन्दी, संविधान घोषणा हुने बेल...