• राष्ट्रिय विभूति फाल्गुनन्द लिङ्देनको संक्षिप्त परिचय

    वि.सं. १९४२ कात्तिक २५ गते आइतबार राति पूर्वी नेपालको इलाम जिल्लाको इभाङ गाविस चुक्चिनाम्बा गाउँमा एक बालकको जन्म भयो। बुबा जगुनबाज र आमा हंसमति बेघा लिम्बुको कोखबाट साइँला छोराको रुपमा सामान्य किसान परिवारमा जन्मिएका सो बालक गर्भमा रहँदा आमाले मदमंस खाए अस्वस्थ हुने, सपना बिग्रिनेजस्ता लक्षणहरु हुँदै आए पनि त्यसतर्फ...

  • विभूती फाल्गुनन्द र समाज सुधार

    इलाम : राज्य निर्माण हुनु भुगोलमात्र भएर नहुदो रहेछ, विज्ञानको भाषामा जसरी एउटा तत्व निर्माण हुन घेरै अवयवहरुको आवश्यकता पर्छ त्यसरी नै पूर्ण राज्य निर्माणमा जनता पहिलो अवयव हो, त्यो अवयवहरु भित्र शान्ति,जातिय सद्भाव,धार्मिक सहिष्णुता कायम गर्दै धर्म,सस्कृति,भाषा लिपीको संरक्षण पनि राष्ट्र निर्माणको धेरै अवयवहरु मध्य...

  • बजारीकरण समिश्रण र यसको महत्व

    साधारणतया समिश्रण भन्नाले दुई वा दुईभन्दा बढी तत्वहरूको मिसावट भन्ने बुझिन्छ भने बजारीकरणको समिश्रण भन्नाले उद्यमीको नियन्त्रण भित्र रहेका विभिन्न तत्वहरूको समूह हो, जुन क्रेता वा ग्राहकको वस्तु प्रतिको प्रतिक्रिया वा धारणा बुझ्न र सोही अनुसार वस्तु आपूर्ति गनृमा मिश्रण प्रयोग गरिन्छ । अर्थात विभिन्न तत्वहरूको समिश्र...

  • लक्ष्मीको श्राप र आशिर्वाद

    लक्ष्मी पुजा २०७६ को आगमनसँगै नेपाल आमा बेहुली झैं सिँगारिएकि छिन् । धपक्कै बलेकि छिन् । रूपमा यसरी सिगारिएकि नेपाल आमा सारमा लक्ष्मीरूपी धन सम्पत्तिसँग सोझो सम्बन्ध भएको भ्रष्टाचारकै अकल्पनीय भूमरीमा नराम्ररी फसेकि छिन् । त्यसरी फस्दा अंगअंगमा हुने पीडाले उनी पूरै थलिएकि छिन् । अब नेपाल आमालार्इ पीडा दिने र खुशी बना...

  • दसैँसग याक्थुङ जातिको के साइनो लाग्छ ?

    चाड भनेको के हो ? चाडको कुरा आउनेवितिकै प्रायः सबैले आफ्नो बाल्यकालका घटनाहरू सम्झन्छन् । म आफू पनि अन्यजस्तै दसैँ भन्ने वितिकै गाईबस्तुलाई घाँस काटीवरि बुढौली वा सुब्बाको घरमा नगरा बजाउन जाने, बाटो खन्न जाने, नवमी या मारको दिन नगरा बोकेर वा नगरा बजाउँदै गाउँभरि मार काट्दै हिँड्ने ताँतीमा सामेल हुने, दसमी या टीक...

  • ह्याङ्गओभर : मैले बोल्दा देशको नक्सा हल्लिन्छ

    डिस्केल्मर : यो लेख पढ्न भन्दा अगाडी मैले भन्ने कुराहरुमा मैले आफैँलाई समीक्षकको रुपबाट मानेको छुइन । नमानीदिनुहोला । पाठकको रुपमा स्थापित भए पनि गम्भीर पाठक चाहँदा चहँदै पनि बन्न सकेको छैन । नसोचिदिनुहोला । यसलाई मैले पढिसकेपछिको ह्याङ्गओभर मानेको छु । चियर्स । यसमा कतिपय कुरा विरोधाभाष, असन्तोषपुर्ण, अपुर्ण र पुर...

  • ‘नमरी स्वर्ग देखिन्‍न भन्नेहरू इलाम पुगेका रहेनछन्’

    असोज ५ गते, इलाम 'अब यहाँदेखि चाहिँ पिच बाटो सकियो,' कवि बिमल वैद्यले मोटरसाइकल घ्याच्च रोक्दै भने। म मोटरसाइकलबाट ओर्लिएँ र खुट्टा तन्क्याउन थालेँ। हामी इलामको प्रख्यात माइपोखरी जान लागेको थियौं। आधाउधि बाटो काटिसकिएको थियो। मौसम अनौठो थियो। छिनमा पानी पर्ने–छिनमा रोकिने। मैले चारैतिर आँखा डुलाएँ। दायाँ छेउमा एउट...

  • के हो महिलाको नैतिक धरातल ?

    साहित्य महोत्सव इलामे सहर चियाबारी राम्रो त्यहीँ पर्‍यो घर हाम्रो कस्की हौ छोरी पातली मोरी लैजाने सुर हाम्रो। इलामलाई गीतका यस्ता पंक्तिले झनै सुन्दर बनाएको छ। असोजको दोस्रो दिन इलाम साहित्य महोत्सवको निम्तो मान्न उत्साह बोकेर निर्मल तामाङ, शुभलक्ष्मी लम्साल, दीपक शम्चू, धीरज राई, मीनकुमार नवोदित श्रेष्ठ र म ब...

  • सत्ता कि प्रतिपक्ष ? (पूरा भिडियो सहित)

    https://www.youtube.com/watch?v=VgQE9ejvJ_E&t=109s इलाम : इलाम साहित्य महोत्सव (३,४ असोज) को पहिलो दिन छलफलको विषय थियो ‘सत्ता कि प्रतिपक्ष ?’ बहसमा सहभागी थिए कवि, श्रवण मुकारुङ, मोमिला राई, मनु मञ्जिल र सहजकर्ता थिए विमल वैद्य । बहसको सुरुवातमै वैद्यले श्रवण मुकारुङलाई शीर्षक प्रश्न गरे, ‘तपाईं सत्ता कि प्रतिपक...

  • लोकतन्त्र र आलोचनात्मक चेत (पूरा भिडियो सहित)

    इलाम : प्राचिन समयमा पनि लोकतन्त्रको अभ्यास भएको थियो । एथेन्स, रोमजस्ता शहरमा धेरै पहिले नै लोकतन्त्रको अभ्यास भएको हो । तर, त्यहाँको लोकतन्त्रमा समस्या थिए । नारीहरुलाई सार्वजनिक स्थलमा प्रवेश गर्ने अधिकार थिएन । धेरै मान्छेहरु दास थिए । यूरोपमा पुनः जागरण अथवा रेनसाको समयमा पनि लोकतन्त्रको अभ्यास भएको थियो । यो काल...