• पुँजीवाद कि वैज्ञानिक समाजवाद ?

    पुँजीवाद कि वैज्ञानिक समाजवाद ? नेपालमा प्रखर बहसको विषय बनिरहेको छ किनकि दलाल पुँजीवादी सत्ता एवम् संसदीय व्यवस्था यहाँ सैद्धान्तिक दृष्टिले मात्र नभई व्यावहारिक रूपले नै सबैले बुझ्ने गरी असफल र सङ्कटग्रस्त भएका छन् । यस बहसबाट कोही मान्छे तटस्थ रहन चाहँदैनन् वा उनीहरू चाहेर पनि बीचमा बस्न सक्दैनन् । परिस्थिति नै यस...

  • महाकुलुङ हेरिटेज ट्रेलका लागि किन पहल नगर्ने ?

    विश्वका कुनै पनि जातजातिको उत्पत्ति थलो अर्थात् ऐतिहासिक भूमि हुन्छ । अझ आदिवासी हुनका लागि त पहिलो सर्त नै उत्पत्ति थलो अर्थात ऐतिहासिक भूमि हुनुपर्ने हुन्छ । त्यसैले यहाँ उत्पत्ति थलो अर्थात ऐतिहासिक भूमि, वंश–परम्परा, आदि अनादि कालदेखि पूर्खाहरुले खाईखेली आएको खोलानाला, वनजंगल, अरुको भन्दा फरक र छुट्टै मातृभाषा, च...

  • नेपाली मिडियाका लागि मान्छेभन्दा पशुपन्छी महत्वपूर्ण !

    यो पंक्तिकारलाई समग्र नेपाली मिडियाहरुका बारेमा (प्रिन्ट मिडियाहरु जस्तै दैनिक तथा साप्ताहिक पत्रपत्रिका) सँधै आप्mनो मनमा लाग्ने गरेको वा भनौं नेपाली मिडियाहरुबारे सँधै आपूmलाई खट्कने विषय भनेको, अझ त्यसमा पनि सबै दैनिक तथा साप्ताहक पत्रपत्रिहरुका नभएर आपूmलाई मूलधारको भन्ने, धेरै पाठक भएको भनेर दावी गर्ने वा भनौं ध...

  • नेपाल-तिब्बत रेल संचालनमा चुनौतीसंगै आर्थिक बोझ   

        तत्कालिन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेर जबराको पालामा सन् १९२७ मा रक्सौलबाट अमलेखगञ्ज  सम्म नेपालमा पहिलो पटक रेल संचालन गरिएको थियो । दोस्रो पटक १० वर्ष पछि जयनगरदेखि जनकपुरसम्म रेल आयोजना शुरु भएको हो । पछिल्लो दशकमा पुनःरेल सेवाको चर्चा चुलिएको छ । दुई ठुला शक्तिशाली सुविधा सम्पन्न राष्ट्र च...

  • ‘भूपध्वजः भीर माहुरी’ हुन् कि कुलुङ समुदायका कुलंघार ?

    विसं २०७७ पुस १४ मा ‘तुवाचुङ अनलाइन न्युज पोर्टल’को पत्रकारिता पाठशाला स्तम्भमा ‘सहरमै बसेर कुनाकाप्चासम्म पुगिरहने भीरमाहुरी’ शीर्षकको फिचर/लेख प्रकाशित भएको रहेछ । जुन फिचर कथित् ‘राई !’ जातिको नाममा खुलेको ‘राई यायोक्खा नामक एनजिओ (समाज कल्याण परिषद दर्ता नम्बर–२६५६, काठमाण्डौ जिल्ला प्रशासन कार्यलय/काजिका रजिस्टर...

  • समाजवाद के हो ?

    नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एमालेको निक्कै लामो किचलोपछि अन्ततः नेपाली राजनैतिक धरातलमा अर्को एउटा राजनैतिक पार्टीको जन्म भएको छ र जसको नाम “नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एकिकृत समाजबादी” रहन गएको छ । हुनत नेपाल जस्तो बिकासोन्मुख देशमा राजनैतिक स्थिरता कायम नभइन्जेलसम्म राजनैतिक पार्टीको जन्म हुनु र अन्त हुनुले खासै ठूलो असर प...

  • चीन-नेपाल बीचको रेल लाइनः फलामको चिउरा चपाउनु जस्तै कठिन

    २५ मार्च २०१८ मा नेपालका तत्कालीन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रघुवीर महासेठले चिनियाँ रेल पाँच बर्षभित्र देशमा आउने बताएका थिए । एक बर्षपछि सरकारले घोषणा गरेको थियो, केरुङ्गदेखि काठमाण्डौसम्म क्रस बोर्डर रेलवेको निर्माण बजेटको तयारीबिना दुई बर्षमा शुरू हुनेछ भनेर । यो परियोजनाका लागि दुई देशले २०१८ मा १४ वटा ...

  • राई के हो भन्ने बारेमा विद्धान तथा लेखकहरुको भनाई

    त्यसो त राई के हो ? भन्ने सम्बन्धमा जनकलाल शर्माले किरातहरुका बारेमा ‘हाम्रो समाज एक अध्ययन’ नामक किताबको पाना नम्बर–३१८ मा ‘नौ लाख किराँत’ उपशीर्षकमा यसरी उल्लेख गरेका छन् ‘–हड्सन महोदयका अनुसार किराँतीहरुको प्रमुख शाखालाई ‘खम्बु’ भनिन्छ । यिनीहरुको बसोवास भएको प्रदेशलाई कुनै समय ‘नौ लाख किराँत’ पनि भनिन्थ्यो । यस्त...

  • लासमाथिको फूल (कथा)

    ‘मम्मी ! बाइ बाइ !’ गोधुँली साँझमा थरर काम्दै उनको मुखबाट निस्केको त्यो अस्पष्ट शब्द हावाको गतिसँगसँगै मिसिरहेको थियो । तिनै शब्दले राम्ररी पुर्णबिराम लिन नपाउदै आफ्नो प्यारी मम्मीको नजिकै पुगेर उनले गर्ल्याम्मै अङ्गालो हाल्यो र एकछिनसम्म अङ्गालोमा बाँधिइरह्यो । घरको भुइतलामा काठका ठूल्ठूला फल्याकहरु बिछ्याइएका थिए...

  • नारायण भट्टराईको नेपाली साहित्यमा रुचिसंगै अमेरिका बस्दै गरेको अनुभव…..

      इलाम : अमेरिकी सरकारको डिभी कार्यक्रम अन्तर्गत ग्रीन कार्ड पाएर २०६९ साल असारदेखि नारायण भट्टराई अमेरिका बसोबास गर्दै आएको एक दशक भयो । हाल उनी क्यालिफोर्निया राज्य स्थित सानफ्रान्सिस्को बे एरियामा बसोबास गर्दै आएका छन् । इलामको फाकफोकथुम-२,कोल्बोटेमा २०३५ साल पौष १४ गते स्वर्गीय बुबा भानुभक्त र यसोदाको क...