• विश्व अपाङ्गता दिवस : समावेशी समाजको मार्ग

    (लेखक नरेन्द्रनाथ भट्टराई , इलाम) प्रत्येक वर्ष डिसेम्बर ३ का दिन विश्वभर मनाइने विश्व अपाङ्गता दिवसले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका अधिकार, गरिमा र समान अवसरका विषयमा जागरूकता फैलाउने अवसर प्रदान गर्छ। यो केवल एक दिनको औपचारिकता मात्र होइन, समावेशी समाज निर्माण गर्ने साझा प्रतिवद्...

  • लैंगिक हिंसा: एक सामाजिक अभिशाप र हाम्रो सामूहिक उत्तरदायित्व

    नरेन्द्रनाथ भट्टराई  आजको अत्याधुनिक प्रविधिको युगमा मानवजातीले अन्तरिक्षमा सम्भावनाका नयाँ–नयाँ क्षितिजहरू खोजिरहेको छ। चन्द्रमा र मंगल ग्रहमा बस्ती बसाउने कल्पनाहरू हिजोका सपना थिए, आजका योजनाहरू भए। यति शक्तिशाली वैज्ञानिक प्रगतिबीच पनि, हाम्रो समाज भने एउटा गहिरो अँध्यारो वास्तविकतामा जकडिएको...

  • डिजिटल युगमा पुग्दा पनि सम्बोधन गर्न नसकिएको लैङ्गिक हिंसाः रजोनिवृत्ति

    एक्काइसौ शताब्दीको दौरानमा मानवीय जेनेरेशन जेड देखि अल्फातिर लम्किरहेको, यो चरण भौतिक विकासले छलाङ्ग मार्दै प्रविधिमैत्री समय चलिरहदाँ विश्व प्रविधिको एक सानो हिस्सामा व्यक्ति व्यक्तिको हातमा अडिरहेको समयमा “प्रविधिको सही प्रयोग गरौंः लैङ्गिक हिंसा अन्त्य गरौं” र “UNITE TO END DIGITAL VIOLENCE AGAINST ALL WOMEN AND G...

  • साना बामहरुको भ्यागुताको धार्नी ?!

    गएको कात्तिक १९ गतेको दिन नेपालमा १० वटा बाम (कम्युनिस्ट) हरुको घटक (समूह) को एकता घोषणा भएको थियो । ती साना बाममध्ये नेकपा (माके) एवम् नेकपा (एस) बाहेक ससाना बाम समूह (टोलटोलमा गठन गरिएका क्लबभन्दा पनि कम सदय संख्या भएका) नेताहरुको झुण्ड मात्रै रहेका थिए, रहेका छन् । यसै मेसोमा सो बाम एकता प्रक्रियामा एमालेमा अट...

  • भाषा सम्बन्धिका कुरा

    मानिसले आफ्ना विचार तथा भावना भाषाकाे माध्यमबाट प्रकट गर्दछ । बहु राष्ट्र-राज्यमा सबै भाषाहरू राष्ट्रिय भाषा हुन्छन् । अपितु, नेपालकाे संविधानले भाषालाई माैलिक अधिकारकाे रूपमा स्थापित गरेकाे छ । राज्यशक्तिकाे बाँडफाँड सम्बन्धि प्रदेश अधिकार (अनुसुची- ६) मा 'भाषा, लिपि, संस्कृति, ललितकला र धर्मकाे संरक्षण र प्रयाेग'...

  • अबको बाटो : आत्मासमीक्षा र  रूपान्तरण

    नेपालको राजनीतिलाई आजको अवस्थामा बुझ्दा एउटा चित्र दिमागमा आउँछ-डाँमेर छाडेको साँढ। ल्याइए साँढ  मालिकको काम सजिलै गर्न सक्थ्यो, तर डाँमेर छोड्नेबित्तिकै अनियन्त्रित भएर खेत जोत्न साटो गाउँमै हाहाकार मच्चाउँछ । नेपालको नेतृत्व पनि त्यस्तै भयो, संविधान, गणतन्त्र, संघीयता सबै साधन थिए,तर नियन्त्रण गुमेको नेतृत्वले जनता...

  • कांग्रेस पार्टी र जेनजी पुस्तालाई मेरो छुट्टाछुट्टै सुझाव

    पहिलो सुझाव नेपाली कांग्रेसलाई  नेपाली कांग्रेस सम्बद्ध नेतृत्वप्रति म केही विचार राख्न चाहन्छु—यो आन्दोलनको सन्दर्भमा। हरेक आन्दोलन वा बिद्रोहले समाजमा केही न केही दबाब सिर्जना गर्छ। यसपल्ट पनि निशाना कांग्रेस बन्यो। यस्ता संकट हामीले पहिले पनि भोग्यौं, सम्हाल्यौं। गाउँघरमा उठिबास भइयो, घर लुटियो, पितापुर्खा जे...

  • औचित्यहीन आदिवासी ‘आयोग’ र ‘प्रतिष्ठान’ खारेज गरौं 

    हालसालै आएको अनौपचारिक जानकारीअनुसार नेपाल सरकारले आदिवासी जनजाति राष्ट्रिय उत्थान प्रतिष्ठान खारेज गर्ने छाँटकाट रहेको छ । यो एकदमैरा्रो कुरो हो । किन त ? सो सम्बन्धमा तल विस्तृतमा लेखिने छ । हुनत हाम्रो देश नेपालमा राजनीतिक स्वार्थका कारणले गर्दा विभिन्न आयोग, निगम, प्रतिष्ठान, समिति, बोर्ड, प्राधिकरण, संस्थान, के...

  • हिमाल आरोहणको दस्तुर बढेसँगै पर्वतारोही घट्ने डर

    यही भदौ १६ अर्थात् सेप्टेम्बर १, सन् २०२५ देखि नेपाल सरकारले पर्वतारोहीका लागि आरोहण गर्न पटकपटक गरेर खुल्ला गरेको ४७६ वटा हिमालको आरोहणवापत लाग्ने सलामी दस्तुर अर्थात् रोयल्टी बढाएको छ । खासमा नेपालमा अहिलेसम्म कति वटा हिमाल सरकारले पर्वतारोहीका लागि खुल्ला गरेको छ ? भन्नेमा सर्वसाधारण मानिसहरुमा भ्रम रहेको भान हुन्...

  • सामाजिक सञ्जाल मनोरञ्जनको माध्यम मात्र होईन अन्यायको विरोध गर्ने ठाउँ पनि हो

    नेपालमा पछिल्ला केही वर्षयता अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि विविध बहानामा बारम्बार हस्तक्षेप हुँदै आएको छ। राष्ट्रियताको नाममा, सामाजिक सद्भावको रक्षा गर्ने बहानामा, वा झूटा सूचना नियन्त्रण गर्ने नाउँमा सरकारले विभिन्न चरणमा सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध गर्ने वा नियन्त्रण गर्ने निर्णयहरू गर्दै आएको छ। यो घटनाक्रम यत्तिको साम...