• मन्डेला : न कसैले सम्झे, न केही सिके !

    गत १८ जुलाईका दिन दक्षिण अफ्रिकाका प्रथम अश्वेत राष्ट्रपति नेल्सन मन्डेलाको स्मृति दिवस अर्थात नेल्सन मन्डेलालाई हामीले सम्झने दिन परेको थियो । तर, सो दिन वा त्यसका तीन चार दिन (यो लेख छापिदासम्म) सम्म पनि नेपालका कुनै पनि दैनिक, साप्ताहिक, पाक्षिक आदि पत्रपत्रिका र अनलाइन न्युज पोर्टल (उनीहरु आफुलाई डिजिटल पत्रिका भ...

  • आदिवासी जनजातिको भाषा हराउँदा के हुन्छ ?

    हुन पनि नेपालका शासक वर्गका मानिसहरु एवम् अनुदारवादी रुझान राख्ने मानिसहरुका लागि आदिवसी जनजाति, महिला, दलित, मधेसी, मुस्लिम, भाषाभाषी, धार्र्मिक समूह, तेस्रो लिंगी, भिन्न क्षमता भएकाहरु, अल्पसंख्यक, पिछडिएको क्षेत्र लगायत समग्र समावेशीकरण (समानुपातिक समावेशीकरणदेखि त असाध्यै तर्सन्छन्) आदिको सवाल सकेसम्म नउठे हु...

  • माओवादीलाई एउटा अन्तिम अवसर

    जब कुनै दलसँग गठबन्धनको हल्ला चल्छ तब सबैभन्दा कमजोर जनाधार भएको र काठमाडौं केन्द्रित नेता टिकटको लागि नेताको घरदैलो चहार्न पुग्छ। यस्तो भएपछि पार्टीको इमानदार, सशक्त र स्थानीय स्तरमा भिजेको नेता सधैं पछि पर्छ। राजनीतिमा हुनसक्ने एउटा शक्तिशाली पुनरागमनबाट विषयवस्तुको सुरुवात गरौं। कुरा पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति रिचर...

  • कसरी सुधार्न सकिन्छ एसइई नतिजा?

    हालै एसइईको नतिजा प्रकाशित भयो। गाउँगाउँमा र देशविदेशमा यसको चर्चा जारी छ। ग्रेडेड (उत्तीर्ण) भन्दा ननग्रेडेड (अनुत्तीर्ण) विद्यार्थीको संख्या धेरै भयो। आधाभन्दा बढी, ५२.१४ प्रतिशत, विद्यार्थी ननग्रेडेड (एनजी) भए। यति ठूलो संख्यामा विद्यार्थी एनजी भएपछि शिक्षक र सरकारी अधिकारीहरूमाथि गाली वर्षा हुने क्रम जारी छ।...

  • चीनले ‘नेपाल भ्रमण वर्ष आयोजना गर्ने’

    कुरो गत वर्ष अर्थात् सन् २०२३ अक्टोर महिनाको हो । त्यो वेला बीबीसी नेपाली सेवाको अनलाइन संस्करणमा एक समाचार प्रकाशित-अपलोड भएको थियो । सो समाचारमा नेपालमा चिनियाँ पर्यटकको संख्या बढाउनका लागि चीनको राजधानी बेइजिङमा ‘नेपाल भ्रमण वर्ष-२०२५’ आयोजना गरिने । त्यो वेला समाचारमा उल्लेख गरिएअनुसार नेपालमा चिनियाँ पर्यटक बढाउ...

  • आदिवासी जनजातिको धार्मिक हकका लागि संविधानका कुनै धारा, उपधारामा केही दफा, उपदफामा थप्दा कसो होला, शासक ज्युहरु ?

    नेपालमा निकट भविaश्यमै सत्ताको कुर्सीमा बस्ने मानिस परिवर्तन हुन लागेको छ । तर, ‘मानिसको विश्वास परालको त्यान्द्रोमा पनि अड्केको हुन्छ !’ भने भैmँ कतै सत्ताको कुर्सी केही समय भए पनि लम्बिन्छ कि ? भन्ने आशामा तुरुन्तै राजीनामा नदिएर यही असार २८ गतेका दिन विश्वासको मत लिने मिति तय गर्नु भएको छ, निवर्तमान हुने निश्चित...

  • सार्वजनिक सुनुवाइ के हो, सार्वजनिक सुनुवाइ किन गर्नुपर्दछ ?

    स्थानीय सरकार तथा प्रत्येक सार्वजनिक सेवा प्रवाह गर्ने कार्यालयले सुशासन कायम गर्न सार्वजनिक सुनुवाइ गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको छ । सेवा प्रदायक संस्थाले नागरिकप्रति उत्तरदायी भई कानुनी शासनको अवलम्बन गर्दै मानवअधिकारको सम्मान, भ्रष्टचाररहित काम र सर्वसाधरण नागरिकको सक्रिय सहभागीता गराउने शासन प्रणाली ‘सुशासन’ हो । स...

  • कहाँ हराए नौ लाख किरात, कोहीसँग जवाफ छ ?

    किरात सभ्यता विश्वकै सबैभन्दा पूरानो सभ्यतामध्ये एक हो भन्ने विश्वका प्रायः जसो सबै विद्घान, खोज-अनुसन्धाकर्ता, अन्वेषक, इतिहासकार, लेखक, आदिले स्वीकारेका छन् । किरात वा भनौंहरु किरातीहरु ब्रह्मपुत्र तथा गंगा (गोङवा) नदी र यसका शाखा नदीको आसपास विकास भएको मानिन्छ । सुरुमा एसिया महादेशको ठूलो भूभाग (दक्षिण एसिया, दक...

  • नेपाली हिमालका विदेशी नाम र स्वीटजरल्यान्डमा ‘गोर्खा चुली’ 

    हो, हाम्रो देश नेपालका केही हिमालका नाम विदेशी भाषामा रहेका छन् । अझ नेपाली हिमालका विदेशी भाषा रहेका नामहरुका सम्बन्धमा कुरो गर्दा धेरै जसो हिमालका नाम अंग्रेजी भाषामा रहेको देखिन्छ । अंग्रेजी भाषाबाहेक फ्रेन्च, जापानीज, तिब्बतीलगायत अन्य विदेशी भाषामा पनि केही नेपाली हिमालका नाम रहेका छन् । साथै नेपालकै हिन्दु देवी...

  • आभारी छु, संस्कार, संस्कृतिबारे चिन्तित ती खूलू (पूर्खा) हरुप्रति

    कुरो गएको हो, वैसाख २९ गतेदेखि जेठ ४ गतेसम्मको हो । संखुवासभा जिल्लाको साल्पा सिलिचोङ गाउँ पालिका वडा नम्बर-२ तत्कालीन बाला गाउँ पञ्चायत-गाउँ विकास समिति ‘नेपाल किरात कुलुङ भाषा तथा संस्कृति उत्थान संघ (किरात कूलू गूसखोम) ’ले आयोजना गरेको ‘कूलू रीदूम लेखन तथा अन्तक्रिया’मा सहभागी हुन र धेरै कुरोहरु सिक्ने अवसर मैले (...