फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं. ५ बाट सञ्चालित आयोजना तथा कार्यक्रमको प्रगति विवरण (आ.व. २०८२/०८३)

परिचय

नेपालको कोशी प्रदेशको सुन्दर जिल्ला इलामको पश्चिमी भुभागमा पर्ने दुर्गम गाउँ हो लुम्दे । साविक लुम्दे गाविसको नाम कसरी रहन गयो भन्ने सम्बन्धमा स्थानीय बुढापाकाहरु यसो भन्ने गर्छन, प्राचिनतम् समयमा हाल साविक लुम्दे वडा नं.१ मा अचानक एउटा ढुंगा देखा पर्यो रे पहिले कहिल्यै त्यस ठाउँमा ढूंगा देखिएको थिएन रे त्यहाँ लिम्बू वस्ती रहेको कारणले त्यस ढुंगालाई लुङत्ये भनिएछ । लिम्बू भाषा अनुसार लुङ्गको अर्थ ढुंगा र त्यै को अर्थ आयो हुने हुनाले बोलचालको क्रममा लुङ्गत्ये बाट क्रमश अप्रभ्रंश भई लुम्दे हुन गएको हो भन्ने कथन छ । इलाम जिल्लाको दश स्थानी तह मध्ये एक हो फाकफोकथुम गाउँपालिका । फाकफोकथुम गाउँपालिकामा रहेको जम्मा ‍७ वटा वडाहरुमध्येको एक वडा यस वडा नं. ५ हो । जातीय, भाषिक, धार्मिक, सांस्कृतिक विविधताले भरिपूर्ण यस फाकफोकथुम गाउँपालिकाको दश्क्षिणी क्षेत्रमा यस ५ नं. वडा अवस्थित रहेको छ । संघीय संरचनाको निर्माण हुने क्रममा साबिक लुम्दे गा.वि.स. वडा नं. १,२,३,४,५,६,७ र ९ मिलेर फाकफोकथुम गाउँपलिका वडा नं. ५ निर्माण भएको हो । यस वडा नं. ५ को क्षेत्रफल ११.८६ वर्ग किलोमिटर र जनसंख्या पुरुष १११५ महिला १०८६ गरि जम्मा  २२०१ जना रहेको छ । यस वडाको पूर्वमा फाकफोकथुम गाउँपालिकाको वडा नं. ७ सँग फाकफोकखोला, पश्चिममा पाँचथर जिल्लाको मिक्लाजुङ गाउँपालिका वडा नं. ४, रवि र कुरुम्वा, उत्तरमा फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं.४ फूएतप्पा सँग थावाखोला, दक्षिणमा माङ्सेबुङ गाउँपालिका वडा नं.१ गजुरमुखी सँग फूङखोला रहेको छ । फाकफोकथुम गाउँपालिकाको वडा नं. ५ उपउष्ण र समसितोष्ण हावापानी रहेको पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित छ ।   यहाँका अधिकांश बासिन्दा कृषि कार्यमा संलग्न रहेका छन् । फाकफोकथुम-५ निवासी अधिकांशको जिवनस्तर मध्यम रहेको छ  । विकासशील अवस्थामा रहेको वडा नं. ५ विकासको शिलशिलामा फड्को मारिहेको अवस्थामा छ ।  फाकफोकथुम-५ लुम्देमा सिंहदेवी मन्दिर माल्टेनी, जलकन्या मन्दिर जलाधार क्षेत्र, भुमरेगुफा, सूर्योदयको दृश्य अवलोकन गर्ने सकिन स्थानः खरानेथुम्का, जनैढुंगा, दुर्गा मन्दिर माङहिम, कुम्मायक कुस्यायक महादेव मन्दिर, सतीढुंगे र निर्माराधिनमा रहेको लुम्दे  खड्कुडे नवमी झिल अथाहा पर्यटकीय सम्भावना बोकेको स्थानहरु रहेका छन् । पर्यटन प्रवद्धन गर्ने उद्धेश्यका साथ जग्गेडांडा धार्मिक सांस्कृतिक तथा पर्यटन विकास समिति केहि अगाडि मात्र गठन भएको छ । जसले फाकफोकथुम गाउँपालिकाको समग्र पर्यटनलाई नै प्रबर्द्धन गर्न सक्ने सम्भावना रहेको देखिन्छ ।

सेवा प्रवाह

फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं. ५ को सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी तुल्याउन निम्नानुसारको व्यवस्था गरिएको छ –

• सेवाग्राहीको हितलाई मध्यनजर गर्दै विभेद रहित सेवा प्रवाहको व्यवस्था मिलाईएको,
• पहिले आउनेलाई पहिले सेवा प्रवाह गर्ने गरिएको छ,
• राजश्व प्रणाली, नगदी रसिद दस्तुरलाई कम्प्युटरमा आधारित अनलाईन प्रणालीबाट सञ्चालन गरिएको, मालपोत वा भूमीकर रसिद पनि कम्प्यूटरमा आधारित अनलाइन सुत्र प्रणालीबाट सन्चालन भई रहेको,
• उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष कोषाध्यक्ष र सचिवलाई योजना सन्चालन सम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रम सन्चालन भएको र योजना सम्झौता सम्बन्धी शिविर राखि मिति २०८ ३ बैसाख २४ गते वडा कार्यालयमा नै योजना सम्झौता गर्ने काम भएको,
• कामको शिलशिलामा जिल्ला सदरमुकाम इलाम र मंगलवारे पुगेर अन्य प्रमाणित कागजात आवश्यक परेका सेवाग्राहीलाई वडाबाट विद्युतीय मेलको माध्यमबाट कागजात पठाइ सेवा प्रवाहलाई चुस्त, दुरुस्त र सरल बनाइने गरिएको ।
• उपभोक्ता समितहरु गठन गर्दा वडा समितिले निर्णय गरेर मिति, समय र स्थान कम्तिमा ३ दिन अगावै वडा सदस्यबाट सम्बन्धित सेवा क्षेत्रको टोल संयोजक मार्फत सूचना सम्प्रेषण गरि गठन गर्ने गरिएको छ ।
• सामाजिक सुरक्षा भत्ता नवीकरण शिविर वडामा चार स्थानहरुमाः वडा कार्यालय, जालपा मावि भवन, महिला माछापुछ्रे बहुउद्धेशीय सहकारी भवनमा र माल्टेनी टोलमा शिविर राखि नवीकरण गर्ने कार्य सम्पन्न भएको  ।
• मालपोत वा भूमिकर राजश्व संकलन घुम्ती शिविर चार स्थानमा सन्चान भएको ।
• गापाबाट प्रदान गरिने सेवाहरु एकिकृत घुम्ती शिविर सन्चालन भई सेवा सन्चान भएको ।

सम्पूर्ण योजनाको कामको प्रत्यक्ष निगरानी प्राविधिकबाट हुने र भुक्तानी हुनु अगावै वडाका जनप्रतिनिधिहरुबाट र योजनाहरु अनुगमन समितिका संयोजक गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष सहितको टोलीबाट अनिवार्य अनुगमन गरेर निकासा सिफारिसको प्रक्रया अघि बढाइने गरिएको । पञ्चमी अर्जेन्ट क्लिनिक दमकको प्राविधिक सहयोग र वडा कार्यालयको आयोजनामा एक दिने निःशुल्क स्वास्थ्य घुम्ती शिविर सन्चालन भएको, जसबाट महिला १२५ जना र पूरुष ६० जना गरि जम्मा १८५ जनाले घरदैलो नजिक विशेषज्ञ स्वाथ्य सेवाबाट लाभान्वित भएको ।

• पञ्चमी अर्जेन्ट क्लिनिक दमकको प्राविधिक सहयोग र वडा कार्यालयको आयोजनामा एक दिने निःशुल्क स्वास्थ्य घुम्ती शिविर सन्चालन भएको, जसबाट महिला १२५ जना र पूरुष ६० जना गरि जम्मा १८५ जनाले घरदैलो नजिक विशेषज्ञ स्वाथ्य सेवाबाट लाभान्वित भएको ।

आ.व. २०८२/०८३ साउन देखि जेष्ठ मसान्त सम्मको राजश्व आम्दानी विवरणः

वडा नं. ५

व्यक्तिगत घटना दर्ता विवरण( आ.व.२०८२/०८३ को साउन देखि जेष्ठ मसान्त सम्म)

वडाबाट भएका सिफारिस र सेवा प्रवाहको विवरणः (२०८२ साउन देखि जेष्ठ मसान्त सम्मको)

 विकास निर्माण-

फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं. ५ बाट विनियोजन भएको बजेट शीर्षकहरु-

आ.व.२०८२/०८३ बजेट उपशिर्षकः फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं.५

वडा सिलिङ्ग अन्तर्गतका आयोजना तथा कार्यक्रमहरुः

वडा नं.५ वडा बजेट सिलिङ्ग वाहेकको संघ/प्रदेश तथा गापाको योजनाहरुः-

 सुशासन

यस फाकफोकथुम गाउँपालिका वडा नं. ५ बाट प्रवाह हुने सवा प्रवाहलाई जनमुखी बनाई नागरिकको अपेक्षाअनुरुप प्रभावकारी छिटो, छरितो र प्रभावकारी सेवाका माध्यमबाट नागरिकलाई सुखद अनुभूति दिलाउने प्रयास नै यस वडा नं. ५ मा भएको सुशासनको थालनी हो । यस वडा नं. ५ मा सुशासनलाई प्रवर्द्धन गर्न गरिएका प्रयासहरुलाई निम्नानुसार उल्लेख गरिएको छ –

• जनशहभागितामूलक शासन व्यवस्थाको अभ्यास,
• नागरिक वडा पत्रको व्यवस्था,
• उजुरी पेटिकाको व्यवस्था गरिएको,
• सूचना पाटी मार्फत सूचना सम्प्रेषणको व्यवस्था,
• वडाको सूचना, सेवा प्रवाहको विषयमा सामाजिक सञ्जाल फेसबुक पेज र टोल संयोजक मार्फत सूचना प्रचारप्रसार गर्नेगरिएको,
• जनउत्तरदायी स्थानीय सरकार सञ्चालनको प्रयास गरिएको,
• जवाफदेही शासन सञ्चालनको प्रयास भएको ।

(नोट : २०८३ असार ३ गते आयोजित सार्वजनिक सुनुवाइ कार्यक्रममा प्रस्तुत प्रतिवेदन)