इलाम : इलामको उत्तरी क्षेत्रमा पछिल्लो समय चितुवाको आतङ्क बढेको छ । जिल्लाको सन्दकपुर गाउँपालिकाको पिप्ले र माईजोगमाई गाउँपालिको खोलागाउँमा चितुवाले घरपालुवा जनावर मार्न थालेपछि स्थानीय त्रसित बनेका छन् ।
सन्दकपुर गाउँपालिका-५ पिप्लेका किसान घनश्याम थेवेको ब्याउन लागेको गाई चितुवाले मारेको छ । चरनका लागि घरनजिकै जङ्गलमा गएको गाई नफर्केपछि खोजतलास गर्ने क्रममा चितुवाले मारेर केही भाग खाएको अवस्थामा फेला परेको किसान थेवेले बताए ।
‘दिउँसो अन्य गाईहरु चरनका लागि घरनजिकैको जङ्गलमा छोडेका थियौं । बेलुका नफर्केपछि खोजतलास गर्ने क्रममा शरीरको केही भाग चितुवाले खाएको अवस्थामा भेटिएको छ,’ थेवेले भने । विगतका वर्षहरुमा समेत चितुवाले उहाँको पशुमा क्षति पुर्याएको थियो ।
सो क्षेत्रमा बर्सेनि चितुवाले किसानका घरपालुवा जनावर मार्ने गरेको अर्का किसान देव साउदेनले गुनासो गरे । चितुवाले साउदेनको एउटा बाच्छा र अर्का किसान हर्कबहादुर थेवेको दुईवटा माउ बाख्रा मारेको छ । ‘रातभरि निगरानी गरेर बस्न पनि सकिदैँन । कतिबेला आएर गोठ-खोरमा नै पसेर मारिदिन्छ,’ साउदेनले भने, ‘जङ्गली जनावरको आतङ्कले अब बसाइँ नै सर्नुपर्ने अवस्था आइसकेको छ ।’
चितुवाले केही समय अघिमात्र सन्दकपुर गाउँपालिका-४ माबुका किसान पासाङ शेर्पाको एउटा बाच्छा र साङ्गे शेर्पाको ब्याडे बोका मारेको थियो । चितुवाले उता सन्दकपुर गाउँपालिका-५ र माईजोगमाई गाउँपालिका-२ को सीमाक्षेत्र खोलागाउँका दुई किसानको चार वटा माउ बाख्रा समेत मारेको थियो ।
सन्दकपुर र माइजोगमाईका किसानलाई घरपालुवा जनावर मात्र होइन, अन्नबाली समेत जोगाउन धौधौ पर्ने गर्छ । हुलका हुल आउने बाँदर, दुम्सी, बँदेल र भालुले बारीमा लगाएको अन्नबाली नै नष्ट गर्ने गरेको सन्दकपुर-५ जमुनाका किसान रुद्र थेवेको गुनासो छ ।
‘लगाएको बाली कतिबेला जङ्गली जनावरले सखाप पार्ने हो भन्ने चिन्ता किसानलाई सधैँ लागिरहन्छ,’ उनले भने, ‘सरकारले जङ्गली जनावर नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी नीति ल्याए किसानलाई केही राहत हुने थियो ।’
