अलैंची फलेर के गर्नु, भाउ छैन !

फाइल तस्वीर

इलाम : हिँउदको तुसारोबाट जोगाएको अलैंची चैत, बैशाखमा नै पर्याप्त वर्षा भएपछि विगत वर्षको तुलनामा यो वर्ष उत्पालन बढेको छ । तर भाउ भने दिनहुँ घट्दै गइरहेको छ ।

किसानले उत्पादन गर्ने नगदे बालीमध्ये सबै भन्दा धेरै आम्दानी लिने खेती अलैंची भएता पनि भाउमा निरन्तर गिरावट आउन थालेकोले किसानहरु चिन्तित बन्न थालेका छन् ।

९ वर्ष अगाडि पुरानो अलैंची सबै मासिएर गएकोले अहिले पुन: नयाँ खेती सरु गरेको ५/६ वर्ष हुँदैछ । पहिले खोल्साखोल्सी, सेपिलो र रुख विरुवा भएको ठाउँमा मात्र फल्ने भएकोले ‘खोल्सीको सुन’ उपनाम दिइएको थियो । त्यसबेला प्रतिमन अलैंची बराबर सजिलै १ तोला सुन आउने गरेकोले पनि ‘खोल्सीको सुन’ भन्ने चलन थियो ।

अलैंची मासिएको केही वर्षपछि औलको जग्गामा भर्लाङ जातको अलैंची खेती सुरु हुन थाल्यो । बिस्तारै यो खेती इलामको सबै ठाउँमा गर्न थालियो । तर बिगतको जस्तो खोल्सा-खोल्सी, रुख-विरुवा भएको ठाँउमा भएन । खुल्ला, मलिलो ठाउँमा मात्र हुने भएकोले किसानहरुले घर नजिक रहेको अन्य बाली मासेर अलैंची लगाए ।

पहिलेको भन्दा धेरै मेहनत गर्दा मात्र फल्ने र केही वर्षमा मरिहाल्ने भएकोले रोपिरहनु परेकोले अलैंचीले किसानहरुलाई हैरान बनाएको छ ।  त्यसमा पनि अहिले त झन् भाउ घटेकोले थप चिन्तित बनाएको छ ।

४ वर्ष अगाडि प्रतिमन १ लाख १५ हजार रुपैयाँमा बिक्री भएको अलैंची अहिले मुस्किलले प्रतिमन २०/२२ हजार रुपैयाँमा मात्र बिक्री भइरहेको  छ ।

भदौ लाग्नसाथ अलैंची टिप्न सुरु भएपनि भाउ बढ्ने सुरसार छैन । अन्य सबै खेती मासेर अलैंची लगाएका किसानलाई वर्षको घरखर्च  अलैंचीबाट नै टार्नुपर्ने वाध्यत छ । थर यो वर्ष भाउ घटेकोमा घरखर्च टार्न गार्हो हुने अलैंची किसानहरु बताउँछन् ।

‘प्रतिमन १ लाख रुपँया भाउ आएको देखेर गहुँ, मकै, आलु रोप्ने सबै ठाउँ अलैंची रोपियो अहिले बेच्ने बेलामा भाउ छैन’ माईजोगमाई ६ प्याङका भिम थेबे भन्छन्, ‘यसरी निरन्तर भाउमा गिरावट आउने हो भने पुन: अलैंची उखेलेर पुरानै खेतीमा फर्कनु पर्ने अवस्था आउन सक्ने सम्भावना छ  ।’

त्यस्तै सन्दकपुर जमुनाका इन्द्र गुरुङले पनि नयाँबजारमा प्रती मन १ लाखको हाराहारीमा अलैंची बिकेको देखेपछि घरबारीमा रहेको अन्य बाली मसाएर अलैंची खेती सुरु गरेका थिए । प्रतिसरा २० रुपैयाँका दरले प्याङबाट अलैंचीको विरुवा किनेर रोपेको ४ वर्ष भयो । यो वर्ष फलेको पनि छ, तर भाउ नहुनु नै उनको पीर हो ।

जिल्लाका धेरै किसानहरूले तरकारी लगाउने ठाउँसम्म नराखी अलैंची लगाएका छन् । तर यहि अलैंची खेतीले सबै थोक धान्न गाह्रो हुँदै गएकाले किसानले अलैंची खेतीको विकल्प खोज्न थालेका छन् ।

तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार